Tekens

osirisTaal en teken..
Doen alsof je iets voor het eerst doet. De eerste taal, de eerste zin. In den beginne... Hindoes hebben al duizenden jaren rituelen waarbij ze woorden van de Veda's letterlijk herhalen. Niemand weet meer precies wat het betekent. Dat is ook niet belangrijk, als de klank maar goed is. Dat is de basis van het universum menen ze. Zo belangrijk vinden ze het dat de klank goed blijft, dat ze daarom in India de grammatica en de wiskunde ontwikkeld hebben.

Ook in het oude Griekenland hebben ze het idee gehad dat het woord en de wereld met elkaar samenhingen. Ze dachten dat er maar één goed woord kon bestaan voor iets, omdat het woord en het ding met elkaar samenhingen. Soms wordt ik jaloers op die Indiërs en Grieken. Wat prachtig om zo van taal onder de indruk te kunnen zijn.

Toen ik in 1989 voor het eerst en later in 2003 naar een woestijn in Egypte reisde, werd ik getroffen door de manier waarop de wind het landschap beïnvloed had. Het was alsof de wind op het landschap had geschreven. Op de woestijnfoto staat een teken dat in heel Egypte veel voorkomt. Het bekende oog van Osiris. Die communicatie via tekens vind ik fascinerend.

Toen ik in Ghana was, zag ik daar op stoelen, kleding en op zo maar affiches adinkra-tekens. Ze laten filosofisch gedachtengoed van de Akan zien; een soort gezegdes in tekens. Vroeger hoorden ze bij begrafeniskleding, maar nu kun je ermee nageven hoe je in het leven staat. Er is bijvoorbeeld een teken wat zegt dat je vooruit leeft, maar dat je de belangrijkste dingen uit het verleden vasthoudt. Sankofa heet het teken, een vogel die vooruit vliegt maar achteruit kijkt. Naast deze wikipediapagina is hier nog een andere mooie site: African Writing Systems (van de Cornell University Library, Ithaca NY).

swastikaNu weer in Portugal kwam ik in de Keltisch-Iberische opgravingen de Swastika tegen. Het is triest dat dit symbool zo misbruikt is. Het is een prachtig symbool van het levenswiel en je komt het tegen van India tot in Europa. In Portugal zag je het zelfs in de kerken.

Bij mijn project in de watertoren in Groningen in 2006 vond ik het leuk om gebruik te maken van moderne tekens. Als je ze los zou zien van de reden waarom ze gebruikt worden dan zijn ze ineens heel gek en leuk. Neem nu die sleutel, die contact verbiedt (zie de afbeelding op de pagina Watertoren). Dat is toch prachtig.

Ik ben niet de enige die door taal en teken gefascineerd is en Paul van Ostayen evenmin. Er zijn op het Internet een paar prachtige sites over taal.

 

 

© Liesbeth Cavé 2009